Metoda ta została opracowana przez polskiego cybernetyka, doc. Józefa Marię Kosseckiego, w 1980 roku. Jest to narzędzie analityczne, które pozwala ocenić potencjał sterowniczy państw (ich zdolność do wpływania na stosunki międzynarodowe) oraz przewidywać konflikty i zmiany geopolityczne z wysoką dokładnością (korelacja historyczna wynosi ok. 99%).
Jest to metoda energetyczna, która opiera się na porównywaniu energii swobodnych (czyli mocy zakumulowanych w jednostce czasu) różnych systemów międzynarodowych, czyli państw.
Energia swobodna – miara zdolności państwa do realizacji celów strategicznych, obliczana na podstawie danych ekonomicznych.
Punkty krytyczne – momenty, w których stosunek potencjałów sterowniczych dwóch państw osiąga wartości:
1:1 → równowaga sił – możliwa zmiana sojuszy lub konflikt,
2:1 → jedno państwo zyskuje dwukrotną przewagę nad drugim i ma zdolność narzucenia mu swojej woli.
Zasada dwukrotnej przewagi – jeśli jedno państwo osiąga co najmniej dwukrotną przewagę nad drugim, ma ono zdolność do podporządkowania go sobie (np. poprzez wojnę, presję ekonomiczną etc.).
Zasada dynamiki wzrostu – jeśli żadne państwo nie ma dwukrotnej przewagi nad drugim, to zwycięża to, którego potencjał sterowniczy rośnie szybciej (w myśl idei, że kto porusza się wolniej, ten zostaje z tyłu).
Zasada punktów krytycznych – w momentach historycznych, w których zmienia się układ sił (np. rozpad ZSRR, wzrost potęgi Chin), mogą nastąpić konflikty lub zmiany sojuszy.
Pomiar odbywa się w oparciu o kluczowy produkt-symptom, który daje najlepsze skorelowanie pomiędzy obliczeniami i prawdziwymi wydarzeniami.
Najlepiej dopasowanym produkt-symptomem jest obecnie poziom produkcji stali (ponad 99% wskaźnik korelacji – na bazie wydarzeń z ostatnich 300 lat) i jej akumulacja na danym obszarze geograficznym.
Najlepszy poziom dopasowania produkcji stali do roli produkt-symptomu wynika głównie z tego, że produkowane kiedyś żelazo, a obecnie stal służy do budowy podstawowych urządzeń i środków przemysłowych służących do szybkiego rozwoju gospodarczego, militarnego i infrastrukturalnego (np. mikroprocesory nie biorą się z powietrza, gdyż potrzebne są do ich wytworzenia urządzenia wydobywcze, maszyny, hale produkcyjne, komputery, infrastruktura przesyłowa i zaopatrzeniowa, etc. - jednym słowem wszystko to, co też potrzebuje stali do bycia wytworzonym).
Metoda Kosseckiego pokazuje, że suwerenność państwa zależy od jego potencjału gospodarczego i zdolności do obrony własnych interesów. Dla Polski oznacza to konieczność:
Rozwoju rodzimego przemysłu (w tym stalowego i zbrojeniowego).
Unikania uzależnienia od obcych mocarstw, zwłaszcza tych, które „idą na dno”.
Świadomego kształtowania polityki zagranicznej w oparciu o realne układy sił i najlepiej rokujące pod względem wzrostu systemy.
Metoda ta jest szczególnie cenna dla analiz geostrategicznych, ponieważ w odróżnieniu od geopolityki (która jest publicystyką geograficzno-polityczną) pozwala uniknąć manipulacji medialnych i oceniać sytuację obiektywnie, na podstawie twardych danych ekonomicznych.
Opracowano przez: ICAS - Instytut Cybernetycznych Analiz Strategicznych
